Xem bài viết đơn
Cũ 02-04-2008   #3
Crux
Thành Viên CLB Thiên Văn Nghiệp Dư TPHCM - HAAC
 
Avatar của Crux
 
Tham gia ngày: Mar 2008
Đến từ: TP HCM
Giới tính: Nam
Bài gửi: 241
Cám ơn: 71
Được cám ơn 51 lần trong 22 bài viết
Crux Đang đóng góp cho diễn đàn


Chiến tranh giữa các thiên hà: M81 vs M82
Credit: Rainer Zmaritsch & Alexander Gross

Ở bên trái, được bao quanh bởi các cánh tay xoắn ốc, là thiên hà xoắn ốc M81. Ở phía bên phải với đám mây bụi và gas màu đỏ, là thiên hà bất định M82. Khung cảnh choáng ngợp này thể hiện hai thiên hà khổng lồ đang bị khóa chặc với nhau trong một trận chiến trọng lực, từ hàng tỷ năm nay. Trọng lực từ mỗi thiên hà ảnh hưởng sâu sắc lẫn nhau mỗi hàng trăm triệu năm trôi qua. Trong vòng chiến gần nhất, trọng lực của thiên hà M82 dường như tỏa ra những đợt sóng dày đặc bao trùm thiên hà M81, dẫn đến kết quả là các cánh tay của thiên hà M81 trông có vẻ dầy hơn. Nhưng thiên hà M81 cũng đã khiến cho ngôi sao trong thiên hà M82 hoạt động dữ dội hơn hình thành các vùng và các đám mây khí va chạm nhau mà năng lượng của nó phát sáng khi nhìn dưới tia X. Trong một vài tỷ năm tới sẽ chỉ còn 1 thiên hà tồn tại.

(Theo NASA)



Tinh vân NGC 3576
Credit & Copyright: Ken Crawford (Rancho Del Sol Observatory), Macedon Ranges Observatory

Một tinh vân tuyệt đẹp và luôn gợi trí tò mò, tinh vân NGC 3576 kéo dài ngang qua chòm sao Nhân Mã trong Dải Ngân Hà xoắn ốc của chúng ta. Trong vùng tinh vân này, các đợt hình thành sao được cho là đã đóng góp vào những hình dạng phức tạp và đầy gợi mở. Những đợt gió mạnh mẽ từ các ngôi sao đặc, trẻ, nằm bên trong tinh vân hình thành nên các sợi dây tơ. Bức ảnh chụp với độ nhạy hồng ngoại cao này còn cho thấy một tập nhiều nhiều loại khí như hydro, sulfur và oxy, được làm mãnh liệt hơn nhờ các tia tử ngoại dày đặc, làm cho cả tinh vân phát sáng. Nhưng sự phát sáng đó cũng in bóng những đám mây bụi và gas dày đặc. Ví dụ, hai đám mây đen đặc gần phía trên bức ảnh cho thấy đây có thể là khu vực sẽ hình thành các ngôi sao mới. Tinh vân NGC 3576 có chiều rộng khoảng 100 năm ánh sáng và cách xa khoảng 9.000 năm ánh sáng ở phía nam chòm sao Carina, không xa tinh vân nổi tiếng Eta Carinae lắm. Gần phía cạnh trái bức ảnh là tinh vân NGC 3603, một khu vực đang hình thành sao lớn hơn nhiều nhưng cũng xa hơn.



Thiên hà xoắn ốc NGC 2841
Credit & Copyright: Johannes Schedler (Panther Observatory)

Cách xa khoảng 50 triệu năm ánh sáng, thiên hà xoắn ốc NGC 2841 có thể được tìm thấy trong chòm sao Gấu Lớn. Tấm ảnh rõ nét này về một đảo thiên hà tuyệt đẹp cho thấy một hạt nhân vàng chói phát sáng và một đĩa ngân hà với các cánh tay xoắn ốc kín mít. NGC 2841 có bán kính khoảng 150.000 năm ánh sáng, lớn hơn cả Dải Ngân Hà của chúng ta. Các đường bụi và các các đám rối trong các khu vực hình thành sao của thiên hà này có thể được tìm thấy dọc theo các cánh tay, nhưng những bức ảnh tia X cho thấy các cơn gió được tạo ra và các vụ nổ sao tạo nên các chùm khí nóng mở rộng vào trong vầng hào quang sáng xung quanh NGC 2841. Tất nhiên, những ngôi sao nổi bật với vẻ ngoài hình bông trong bức ảnh gần giống với những vật thể nền trong Dải Ngân Hà và không liên hệ gì đến NGC 2841.



Thấu kính mờ làm méo vũ trụ
Credit: S. Colombi (IAP), CFHT Team

Liệu có phải vũ trụ xa xôi kia là cái mà vẫn thể hiện như trước nay? Các nhà thiên văn học hy vọng là không phải. Sự tác động của các vật chất tối, thường là không thể thấy được, có thể được nhìn thấy bằng cách làm méo những hình ảnh chụp được từ vũ trụ xa xôi, giống như cách mà một cái cửa sổ cũ kỹ làm méo hình ảnh khi nhìn ra phía bên kia. Bằng cách điều chỉnh góc độ sao cho các thiên hà nền xuất hiện phẳng một cách bất thường, và không giống như những người hàng xóm, sự phân bố các vật chất tối tạo ra việc méo thấu kính trọng lực yếu có thể được ước lượng. Các phân tích về hình dạng của 200.000 thiên hà ở xa được chụp ảnh bằng Kính viễn vọng Canada-Pháp-Hawaii (CFHT) cho thấy sự hiện diện của một mạng lưới dày đặc các vật chất tối phân bổ. Các kết quả tương lai còn có thể giúp nhận thức chi tiết của việc phân bổ. Bức ảnh được tạo ra bằng giả lập trên máy tính ở trên cho thấy cách mà các vật chất tối, được thể hiện bằng màu đỏ, bẻ cong đường đi của ánh sáng cũng như hình dạng của các thiên hà ở xa, được thể hiện bằng màu xanh dương.



Phía Nam của Orion
Credit & Copyright: Johannes Schedler (Panther Observatory)

Những hình ảnh như trêu ngươi này về các đám tinh vân và các ngôi sao có thể được nhìn thấy vào khoảng 2 độ bề hướng Nam của tinh vân đang hình sao nổi tiếng Orion. Khu vực được bao bọc bởi những ngôi sao trẻ đầy năng lượng tạo ra các tia và các dòng chảy xuyên qua lớp vật chất bao quanh với một vận tốc vào khoảng hàng trăm Km mỗi giây. Sự tương tác lẫn nhau tạo ra các đợt sóng ánh sáng mạnh được biết đến với tên các vật thể Herbig-Haro (HH). Ví dụ, vòng tròn nhẹ nhàng, đang chảy nhẹ ở ngay phía góc phải được xếp loại là HH 222, còn được gọi là tinh vân Dòng Thác (Waterfall Nabula). Ở phía bên dưới Dòng Thác, HH401 có hình dạng cái nón rất khác biệt. Tinh vân có màu hơi xanh sáng ở phía dưới góc trái là NGC 1999, một đám mây bụi phản xạ ánh sáng từ ngôi sao có độ sáng thay đổi theo từng thời kỳ bao quanh. Toàn bộ bức tranh vũ trụ này trải rộng suốt 30 năm ánh sáng, gần với rìa của quần mây phân tử Orion với khoảng cách khoảng 1.500 năm ánh sáng.



Những làn khói bao quanh tinh vân Đầu Ngựa
Credit & Copyright: Star Shadows Remote Observatory

Tinh vân Đầu Ngựa nổi tiếng trong chòm sao Orion không phải chỉ đơn lẻ một mình. Sử dụng một mức phơi sáng sâu cho thấy vết lõm tối với hình dạng quen thuộc, có thể nhìn thấy ngay dưới vùng trung tâm, là một phần của một cụm rộng lớn các lớp bụi hấp thụ và khí phát sáng. Để có được chi tiết của khu vực tinh vân Đầu Ngựa, một nhóm các nhà thiên văn nghiệp dư ở Trạm quan sát từ xa bóng mờ của các ngôi sao (Star Shadow Remote Observatory) tại New Mexico, USA đã cố định một kính thiên văn nhỏ vào khu vữ trong hơn bảy giờ đồng hồ để lọc hết tất cả chỉ trừ màu đỏ rất đặc trưng phát ra bởi khí hydro. Sau đó họ đã thêm vào bức tranh một khung màu đầy đủ được chụp trong suốt ba tiếng. Bức ảnh tuyệt vời có được sau cùng cho thấy chi tiết một tấm thảm phức tạp gồm các làn khói gas và những sợi tơ nặng trĩu bụi, được hình thành và tạo dáng qua hàng niên kỷ do các cơn gió sao và các siêu sao cổ xưa. Tinh vân Đầu Ngựa nằm cách xa khoảng 1.500 năm ánh sáng so với chòm sao Orion. Hai ngôi sao trong thắt lưng của Orion có thể được tìm thấy trong bức ảnh trên.



Phía Nam của Orion: Từ Thắt lưng đến Mụ phù thủy
Credit & Copyright: Stéphane Guisard

Bạn có nhận ra thắt lưng của Tráng sĩ (Orion) trong tấm ảnh trên không? Bộ ba ngôi sao quen thuộc, nhìn thấy được bằng mắt trần, có thể được tìm thấy trong góc trên bên trái. Mặt khác, phần phía nam của chòm sao Orion có một cái nhìn thật khác trong bức ảnh với góc rộng và sâu khác thường này. Điểm chú ý đầu tiên là ngôi sao thắt lưng bên trái phía dưới, Anilak, nằm chếch về phía đông của thắt lưng Orion. Bên trái Anitak là tinh vân Ngọn Lửa (Flame Nebula), với các đám mây bụi tối phát sáng. Ngay bên dưới Anitak, với một cái nhìn kỹ lưỡng có thể tìm thấy tinh vân Đầu Ngựa (Horsehead Nebula). Xa xa về phía dưới bên phải là tinh vân Tráng Sĩ (Orion Nebula), M42, mà bản thân nó có thể nhìn thấy bằng mắt trần. Ngôi sao sáng nhất trong tấm ảnh trên, gần góc phải bên dưới, là ngôi sao Rigel. Là môt ngôi sao xanh sáng, Rigel tỏa sáng cả một vùng không gian với hình dạng như báo điềm gở được biết đến với tên gọi tinh vân Đầu phù thủy, có thể được nhìn thấy trong ảnh như là một tinh vân phản xạ màu xanh dương ở gần góc phải bên dưới. Cuối cùng, xuất hiện như là một chiếc nhẫn đỏ khổng lồ và là la bàn chỉ đường cho toàn khu vực, chính là Vòng Barnard (Barnard's Loop). Con người có thể nhìn thấy những khung cảnh ấn tượng này bằng mắt trần nếu như cặp mắt trở nên nhạy cảm hơn gấp 10.000 lần.



Quang cảnh chi tiết Đám mây Magellan lớn
Credit & Copyright: Yuri Beletsky (ESO)

Đây có phải là môt thiên hà xoắn ốc không? Không. Thật ra đây là Đám mây Magellan Lớn (Large Magellanic Cloud - LMC), là thiên hà vệ tinh lớn nhất trong Dải Ngân Hà của chúng ta. LMC được xếp loại là một thiên hà lùn bất định do hình dạng hỗn độn thường thấy của nó. Tuy nhiên, trong bức ảnh rộng và sâu này, toàn bộ không gian của LMC đã được nhìn thấy. Thật ngạc nhiên, với việc thu sáng lâu hơn, LMC trở nên trông giống một thiên hà xoắn ốc. LMC chỉ nằm cách chòm sao Dorado khoảng 180.000 năm ánh sáng. Trải rộng suốt 15.000 năm ánh sáng, LMC là khu vực của SN 1987A, siêu sao sáng nhất và gần nhất ở giai đoạn hiện nay. Cùng với Đám mây Magellan Nhỏ (SMC), LMC có thể đuợc nhìn thấy ở bán cầu Nam bằng mắt trần.

thay đổi nội dung bởi: nhatha4884, 15-08-2008 lúc 04:39 PM
Crux is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn