Trở lại   Cộng đồng Thiên Văn Việt Nam | Diễn đàn HAAC > Thảo luận kiến thức > Thiên văn phổ thông

Thiên văn phổ thông Hãy cùng nhau trao đổi các kiến thức cơ bản nhất của thiên văn học.

THÔNG TIN MỚI NHẤT
Online Status Admin|


Tạp chí Thiên văn
Viễn Thiên - số thứ 2

[Cửa hàng HAAC]
Dụng cụ - Linh kiện Thiên văn


Trả lời
 
Ðiều Chỉnh Xếp Bài
Cũ 07-07-2008   #1
fairydream
Sáng lập HAAC
 
Avatar của fairydream
 
Tham gia ngày: Nov 2007
Đến từ: TP.HCM
Tuổi: 32
Giới tính: Nam
Bài gửi: 7,588
Cám ơn: 1,538
Được cám ơn 7,128 lần trong 2,418 bài viết
fairydream Đang đóng góp cho diễn đàn
Thiên văn học qua những câu tục ngữ ca dao

Ông bà ta ngày xưa sống rất gần gũi với thiên nhiên, qua các câu tục ngữ ca dao chúng ta sẽ hiểu thêm về cuộc sống ngày xưa và sự ảnh hưởng của thiên văn vào cuộc sống. Không biết thời nay các bạn có còn biết nhiều đến ca dao tục ngữ không ? Ai có những câu ca dao tục ngữ nào về thiên văn và thời tiết thì góp vào nhe

Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng.
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.


Đây là 1 câu ca dao chắc ai cũng biết, nhưng mình muốn bàn thêm về nó.
Tháng 5, tháng 10 ở trên là tháng âm lịch, ông bà ta dùng lịch này mà.

Tháng 5 âm là vào khoảng tháng 6,7 dương lịch vào giữa mùa hè lúc này ở bắc bán cầu thời gian ban ngày dài hơn thời gian ban đêm, vì thế hoàng hôn đến chậm hơn nhưng bình minh lại sớm hơn. Đây là thời gian đáng ghét nhất trong năm cho những người hay ngủ vì "chưa nằm đã sáng"

Chúng ta cũng biết thời điểm mà có thời gian ban ngày dài nhất chính là ngày Hạ Chí vào khoảng 21/6 hằng năm.
Khoảng thời gian này ở các nước gần bắc cực sẽ có hiện tượng Đêm Trắng, vào ban đêm mặt trời không lặn mà ở là là chân trời.

Ngược lại tháng 10 âm là vào khoảng giữa mùa đông, thời gian ban đêm lại nhiều hơn ban ngày. Kẻ lười biếng tha hồ mà ngủ, kè kè.

Vào thời điểm có ngày dài bằng đêm ít chênh lệch là giữa mùa thu (tháng 9) và mùa xuân(tháng 3) hằng năm.

Nguyên nhân của hiện tượng này là do trục Trái Đất nghiêng 23,5 độ. Dẫn đến vào mùa hè bắc bán cầu được chiếu sáng nhiều hơn và ngược lại vào mùa đông.



Ở các chương trình thiên văn hoặc các bạn thường thấy trên mạng khi nói về giờ ở các nước có vĩ độ cao như Mỹ, Canada, Bắc Âu ... có 1 khái niệm là "Daylight Saving Time" (DST) dịch là "Giờ Tiết Kiệm Ánh Sáng Ngày".
Vào mùa hè giờ đồng hồ sẽ được vặn sớm hơn mùa đông 1 hay vài tiếng(tùy nơi).
Ví dụ : ở Bắc Mỹ vào lúc 2:00 sáng ngày CN đầu tiên của tháng 4 đồng hồ sẽ được vặn sớm lên 1 tiếng thành ra là 3:00
Và đến 2:00 chủ nhật cuối cùng của tháng 11 giờ đồng hồ sẽ trả lại thành 1:00.

Người ta làm việc này để làm gì: Nó có ý nghĩa thực tiễn là giúp tiết kiệm năng lượng chiếu sáng và sưởi ấm, khi tận dụng ánh sáng ban ngày của ngày làm việc từ sớm, giảm chiếu sáng ban đêm nhờ ngủ sớm.
(theo wiki).

Ở gần xích đạo thì sự chênh lệch giữa ngày và đêm ít hơn, nhưng chúng ta vẫn có thể nhận ra sự khác biệt này thế nên mới có câu

Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng.
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
__________________
Thiết bị đang sở hữu:
Kính thiên văn
+ Celestron CPC 11in
+ Stellarvue Raptor 80ED F-7
+ Luna 150F1200 (handmade)
Ống nhòm
+ Orion 20x80 Astronomy Binoculars


Thiết bị đã có:
Kính thiên văn
+ Photon 60F900
+ Phản xạ 76F700
+ Zhumell Eclipse 114
+ Meade DS 2114 Goto
fairydream is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Cũ 07-07-2008   #2
Hero_Zeratul
Cố vấn HAAC
 
Avatar của Hero_Zeratul
 
Tham gia ngày: Nov 2007
Đến từ: Ha Noi
Giới tính: Nam
Bài gửi: 80
Cám ơn: 3
Được cám ơn 150 lần trong 50 bài viết
Hero_Zeratul Đang đóng góp cho diễn đàn
Ðề: Thiên văn học qua những câu tục ngữ ca dao

Trích:
Nguyên văn bởi fairydream Xem bài viết
Ở các chương trình thiên văn hoặc các bạn thường thấy trên mạng khi nói về giờ ở các nước có vĩ độ cao như Mỹ, Canada, Bắc Âu ... có 1 khái niệm là "Daylight Saving Time" (DST) dịch là "Giờ Tiết Kiệm Ánh Sáng Ngày".
HÌnh như toàn châu Âu áp dụng cái này, không chỉ riêng Bắc Âu đâu

Chẳng biết ở Bắc Âu thế nào chứ ở Pháp thì hiện nay, 22h30 trời bắt đầu mới tối.
Chòm Scorpius nhìn thấp tịt, 7 ngôi sao Bắc Đẩu thì chẳng bao giờ thèm lặn cả. Chẳng bù ở Hà Nội nhìn khoảng trời gần thiên cực Bắc đến khổ.
__________________
Hãy sống vì KHÁT VỌNG, để thấy đời mênh mông
Hero_Zeratul is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Cũ 24-09-2008   #3
fairydream
Sáng lập HAAC
 
Avatar của fairydream
 
Tham gia ngày: Nov 2007
Đến từ: TP.HCM
Tuổi: 32
Giới tính: Nam
Bài gửi: 7,588
Cám ơn: 1,538
Được cám ơn 7,128 lần trong 2,418 bài viết
fairydream Đang đóng góp cho diễn đàn
Ðề: Thiên văn học qua những câu tục ngữ ca dao

Trăng Quầng Thì Hạn Trăng Tán Thì Mưa

Bài viết của mình gần 2 năm trước trên ttvnol và olympia
23 Tháng Mười Một, 2006
------------
Trước hết, vì sao phải có topic này. Đối với tôi quan sát thiên nhiên là một điều rất thú vị nó ẩn chứa rất nhiều điều huyền diệu . Trăng sao, bầu trời xanh hay thậm chí chỉ một áng mây lơ đãng cũng ẩn chứa nhiều thứ mà chúng ta cần tìm hiểu.

Với câu tục ngữ "Trăng quầng thì hạn trăng tán thì mưa" là một kinh nghiệm dự báo thời tiết của ông bà ta . Khi tôi và các bạn khác tìm hiểu câu tục ngữ này điều đầu tiên là vấp phải khái niệm thế nào là "quầng" thế nào là "tán". Khó khăn khi không được chỉ dẫn trực tiếp từ ông bà những người đã rất gần gũi với thiên nhiên.

Khi tra cứu qua từ điển, sách vở và các khái niệm tương đương của phương tây quầng và tán đã được xác định . nhưng điều mâu thuẫn -điều khiến tôi thắc mắc phải mở topic này chính là câu tục ngữ của Việt Nam lại dường như mâu thuẫn với giải thích về khí tượng và kinh nghiệm quan sát của phương Tây . điều này tôi sẽ trình bày rõ duới đây.

Điều tôi mong ở các bạn là sau khi đọc bài này nếu bạn nào hay nghắm trăng sao xin để ý hiện tượng và vui lòng trình bày những gì quan sát được cho tôi trong chủ đề này .
Riêng với bạn nào may mắn còn được những người lớn chỉ bảo về câu tục ngữ này về khái niệm quầng và tán và ý nghĩa của nó cũng xin cho tôi biết . Vì rất có thể những định nghĩa duới đây là lầm lẫn.

Thế nào là "quầng" thế nào là "tán"

Trước hết chúng ta xem từ điển tiếng việt.

-Quầng: Vòng tròn sáng nhiều màu sắc bao quanh các nguồn sáng, sinh ra do ánh sáng nhiễu xạ trên các hạt nhỏ cùng kích thước. Quầng của mặt trời hay mặt trăng thường xuất hiện khi có đám mây mỏng bay qua, những hạt nước nhỏ của đám mây gây ra nhiễu xạ ánh sáng.

-Tán: Vòng sáng mờ nhạt nhiều màu sắc bao quanh mặt trời hay mặt trăng do sự khúc xạ và phản chiếu ánh sáng qua màn mây.


Theo Từ điển vật lí phổ thông -Dương Trọng Bái , Vũ Thanh Khiết

Quầng: Vòng tròn sáng nhiều màu sắc bao quanh các nguồn sáng, sinh ra do ánh sáng nhiễu xạ trên các hạt nước nhỏ.

Quầng Mặt trời hoặc mặt trăng thường xuất hiện khi có một đám mây mỏng che ngang. Quầng có bán kính góc chừng 3' -4' và viền tím ở trong viền đỏ ở ngoài.

Tán: Được sinh ra do ánh sáng khúc xạ qua các tinh thể băng trong những đám mây rất cao. Có bán kính góc lớn hơn nhiều và viền đỏ ở trong, viền tím ở ngoài.

Từ các định nghĩa của việt nam. quay sang phưong tây. Thì thấy
Vòng sáng xung quanh mặt trăng chia làm hai loại
http://www.wnrmag.com/stories/1998/f...ing.htm#corona
Halo và Corona

+Corona:http://ww2010.atmos.uiuc.edu/(Gh)/gu.../wtr/coro.rxml

Là vòng tròn kích thuớc nhỏ không tách bạch rõ ràng với mặt trăng do ánh sáng bị nhiễu xạ khi qua các hạt nước mưa. Có màu vàng trắng hoạc có màu hơi xanh ở trong và hơi đỏ ở ngoài.


Hình Moon Corona



(Ảnh Tân Khải - HAAC)

+Halo: http://ww2010.atmos.uiuc.edu/(Gh)/gu...e/halo/22.rxml

Là vòng có kích thước rất lớn có khi có đường kính góc là 22 độ (chú ý đường kính góc của Mtrăng chỉ là 0.5 độ) được tạo thành do ánh sáng qua lớp mây cao khi đó bị khúc xạ bởi các tinh thể băng. Halo thường có màu nhạt như màu ngọc trai hay có màu cầu vồng đỏ ở trong tím ở ngoài

Hình Halo


(Ảnh Đình Đôn- HAAC)

Sun Halo ở TP.HCM và Đà Nẵng
http://www.vietastro.org/forum/showthread.php?t=1222

Nhìn hình chắc hẳn ai trong số chúng ta cũng đã thấy. Chính tôi cũng đã quan sát rất nhiều nhưng lại không để ý sự dự báo thời tiết của nó. Qua cá khái niệm của Việt nam và ứng với định nghĩa của nước ngoài có thể xác định Quầnh là Corona , Tán là Halo kèm theo sự quan sát như các hình.

"Quầng hạn Tán mưa "

Vòng sáng bao quanh mặt trăng mặt trời vốn từ lâu được dùng để dự báo thời tiết trong dân gian ở trong các nền văn hóa .

Như trong quyển "10 vạn câu hỏi vì sao" của Trung Quốc http://vietsciences1.free.fr/vietsci...ivisao2.htm#46
(các bạn lưu ý khi đọc bài này đã đánh đồng khái niệm quầng và tán làm một )
Dân gian tây phương có câu "Halo around the moon, rain soon." theo trên halo là tán thì câu này ứng với vế "trăng tán thì mưa" .
Đến đây chưa có điều gì mâu thuẫn cả .
Nhưng đến câu "trăng quầng thì hạn" hãy xem kinh nghiệm phương tây như thế nào ?
Ở đây thấy nói như thế này http://www.wnrmag.com/stories/1998/f...ing.htm#corona
Since coronas are produced by lower clouds composed of water droplets, they indicate that rain- or snow-producing clouds are much nearer and precipitation is imminent.
Do Corona- quầng được tạo ra từ những đám mây ở dưới thấp hơn cấu tạo bởi những giọt nước nhỏ, chúng cho biết khi những đám mây tạo ra mưa hay tuyết càng ở ngần mặt đất và những cơn mưa sắp xảy ra
precipitation is imminent:mưa sẽ đến !!!!
Vậy thế nào là "quầng thì hạn" mâu thuẫn quá . Chẳng lẽ nhận định của ông bà ta sai .

Sau khi thảo luận với 1 số bạn thì có lẽ sự hình thành nên thời tiết còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố .
Có lẽ không có gì hơn là hãy cùng nhau quan sát. Do tôi đang ở tpHCM ít có dịp quan sát bầu trời nên rất mong các bạn quan sát được hãy post lên kết quả của mình rồi cùng nhau rút ra kết luận .
__________________
Thiết bị đang sở hữu:
Kính thiên văn
+ Celestron CPC 11in
+ Stellarvue Raptor 80ED F-7
+ Luna 150F1200 (handmade)
Ống nhòm
+ Orion 20x80 Astronomy Binoculars


Thiết bị đã có:
Kính thiên văn
+ Photon 60F900
+ Phản xạ 76F700
+ Zhumell Eclipse 114
+ Meade DS 2114 Goto
fairydream is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Có 8 thành viên gởi lời cảm ơn đến fairydream cho bài viết hữu ích này.
Crux (24-09-2008), haianh_zeee (13-09-2011), into_the_sky (19-05-2013), LeVanNhanQN (23-09-2010), ngocthien (24-09-2008), skypopu (11-11-2008), Waspspace (23-09-2010), zanine95 (12-12-2011)
Cũ 10-11-2008   #4
ORION
Chủ nhiệm HAAC
 
Avatar của ORION
 
Tham gia ngày: Nov 2007
Đến từ: Bình Dương
Tuổi: 25
Giới tính: Nam
Bài gửi: 1,650
Cám ơn: 994
Được cám ơn 2,331 lần trong 635 bài viết
ORION Đang đóng góp cho diễn đàn
Ðề: Thiên văn học qua những câu tục ngữ ca dao

Lâu ùi mình quên theo dõi vấn đề này anh Tuấn ui . Hic, cố gắng làm lại để xác minh xem. Hôm nay em quan sát được nè.

-------------------------

10-11-08 - 23:00 Trăng tán - Halo rất rõ ở thiên đỉnh.

Tình hình thời tiết: Lúc chiều 15~17h có một cơn mưa rất to kèm gió và nặng hạt. Cả ngày hôm nay trời khá âm u và nhiều mây tích vũ. Tình hình đang có bão trên biển Đông nhưng nó đang suy yếu dần.

Sẽ chú ý xem thời tiết ngày mai thế nào

---------------------------

Nếu ai thấy quầng hay tán nhớ post lên kèm tình hình thời tiết nhé. Hic, về phần mình nói theo dõi hoài mà vẫn không thực hiện đc vì hay quên, cứ thấy thế rồi không nhớ nữa, từ hôm nay thử lại xem.
ORION is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Cũ 14-11-2008   #5
ORION
Chủ nhiệm HAAC
 
Avatar của ORION
 
Tham gia ngày: Nov 2007
Đến từ: Bình Dương
Tuổi: 25
Giới tính: Nam
Bài gửi: 1,650
Cám ơn: 994
Được cám ơn 2,331 lần trong 635 bài viết
ORION Đang đóng góp cho diễn đàn
Ðề: Thiên văn học qua những câu tục ngữ ca dao

Các ngày tiếp sang hiện tượng trăng tán 11-12-13-14/08 cả 3 ngày tần suất mây xuất hiện rất cao, hôm nay 14 trời âm u với nhiều mây tích vũ nhưng không mưa (có lẽ sang cuối tháng 11 rồi trời không mưa chăng?).

Đặc biệt là đêm ngày 13/08 có lại thấy trăng tán còn cõ hơn lần trước (tiếc là máy ảnh hết pin). Sáng 14 trời bắt đầu nhiều mây và âm u suốt ngày, trời se lạnh, nhiệt độ hạ thấp 2-3oC (cái này chắc do chuyển mùa thui)

Sẽ theo dõi tiếp các hiện tượng tán và quầng này. Thú vị, giờ mình bắt đầu nghiêng về dự đoán của ông bà là "quầng hạn, tán mưa" vì nhớ cách đây 3-4 năm mình thấy hiện tượng quầng lúc thời tiết đang hạn dữ dôi và khô.

Mọi người phụ mình theo dõi với, nhiều khi không để ý nên không thấy, không biết các vùng miền khác thế nào.
ORION is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Cũ 15-11-2008   #6
helene
Thành viên HAAC
 
Avatar của helene
 
Tham gia ngày: Dec 2007
Đến từ: TP HCM
Tuổi: 27
Giới tính: Nữ
Bài gửi: 194
Cám ơn: 289
Được cám ơn 40 lần trong 28 bài viết
helene Đang đóng góp cho diễn đàn
Ðề: Thiên văn học qua những câu tục ngữ ca dao

Thời gian quan sát: 23-24g, ngày 15/11/08.
Hiện tượng: Trăng tán.
Tình hình thời tiết hôm nay:
-9-13g: nắng tốt.
-Khoảng 16g30 có một trận mưa nhỏ.
Khu vực mình ở là Q.11
*_^
__________________
Tôi đã khóc vì không có giày để mang cho tới khi nhìn thấy một người không có chân để mang giày.
helene is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Cũ 17-11-2008   #7
fairydream
Sáng lập HAAC
 
Avatar của fairydream
 
Tham gia ngày: Nov 2007
Đến từ: TP.HCM
Tuổi: 32
Giới tính: Nam
Bài gửi: 7,588
Cám ơn: 1,538
Được cám ơn 7,128 lần trong 2,418 bài viết
fairydream Đang đóng góp cho diễn đàn
Ðề: Thiên văn học qua những câu tục ngữ ca dao

Trăng có vầng đen bao quanh: Hiện tượng bình thường

TT - Theo phản ảnh của một số người dân, trong vài đêm gần đây họ đã quan sát thấy trăng có quầng đen bao quanh. Đó là hiện tượng gì?

Tuổi Trẻ đã chuyển thắc mắc nói trên đến ông Phan Văn Đồng - phó chủ tịch Hội Thiên văn VN. Ông nói tuy không quan sát trực tiếp hiện tượng như người dân đã phản ảnh, nhưng trong chuyên môn xem đây là hiện tượng bình thường và gọi đó là hiện tượng tán sắc.

Trăng quầng báo hiệu trong khí quyển Trái đất ít hơi nước, khả năng mưa là khó và có thể dẫn đến khả năng gây hạn. Còn nếu quan sát thấy trăng màu bạc (trăng tán) thì chứng tỏ trong khí quyển Trái đất có nhiều hơi nước, khả năng mưa nhiều hơn. Bởi vậy, theo ông Đồng, trong dân gian lưu truyền câu “trăng quầng thì hạn, trăng tán thì mưa”.
__________________
Thiết bị đang sở hữu:
Kính thiên văn
+ Celestron CPC 11in
+ Stellarvue Raptor 80ED F-7
+ Luna 150F1200 (handmade)
Ống nhòm
+ Orion 20x80 Astronomy Binoculars


Thiết bị đã có:
Kính thiên văn
+ Photon 60F900
+ Phản xạ 76F700
+ Zhumell Eclipse 114
+ Meade DS 2114 Goto
fairydream is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Cũ 29-06-2011   #8
fairydream
Sáng lập HAAC
 
Avatar của fairydream
 
Tham gia ngày: Nov 2007
Đến từ: TP.HCM
Tuổi: 32
Giới tính: Nam
Bài gửi: 7,588
Cám ơn: 1,538
Được cám ơn 7,128 lần trong 2,418 bài viết
fairydream Đang đóng góp cho diễn đàn
Ðề: Thiên văn học qua những câu tục ngữ ca dao

Đây là một bài đồng dao chắc hẵn đã quen thuộc với nhiều người,dù rằng có nhiều dị bản khác nhau. Nền văn hóa của chúng ta gắn liền với âm lịch -mà Mtrăng là cơ sở mốc tính thời gian, và nó đã gắn liền với đời sống sinh hoạt của chúng ta
"Mồng một lưỡi trai....mồng sáu thật trăng" nói lên các diễn biến các pha của mặt trăng, và thời điểm trăng mọc, điều này có thể giải thích thông qua vị trí tương đối của MT Trái Đất và MTrời.
"Muời bẩy sẩy giường chiếu...."
Thời điểm mọc của MTr, chúng ta cũng đã biết đêm sau MTr sẽ mọc chậm hơn đêm hôm trước. Ở đây có một số chỗ hơi khó hiểu vì cuộc sống của ông bà khác xa cuộc sống của chúng ta bây giờ ví dụ:
"Mười bẩy sẩy giường chiếu" khoảng 7-8h giờ tối ngày xưa ông bà ta đã sửa soạn giường chiếu để đi ngủ, còn ngày nay thì cái bọn đêm thức ngày ngủ chẳng thể nào lại có "Hai mươi giấc tốt" (trăng mọc lúc 10-11h tối)

Mồng một lưỡi trai
Mồng hai lá lúa
Mồng ba câu liêm
Mồng bốn lưỡi liềm
Mồng năm liềm giật
Mồng sáu thật trăng
Mười rằm trăng náu
Mười sáu trăng treo
Mười bẩy sẩy giường chiếu
Mười tám rám trấu
Mười chín nín niêu xôi
Hai mươi giấc tốt
Hăm mốt nửa đêm
Hăm hai đeo hoa
Hăm ba gà gáy
Hăm bốn ở đâu ?
Hăm nhăm ở đấy
Hăm sáu đã vậy
Hăm bẩy làm sao ?
Hăm tám thế nào ?
Hăm chín thế ấy
Ba mươi không thấy ?
Mặt mày trăng đâu ?....!!!!
__________________
Thiết bị đang sở hữu:
Kính thiên văn
+ Celestron CPC 11in
+ Stellarvue Raptor 80ED F-7
+ Luna 150F1200 (handmade)
Ống nhòm
+ Orion 20x80 Astronomy Binoculars


Thiết bị đã có:
Kính thiên văn
+ Photon 60F900
+ Phản xạ 76F700
+ Zhumell Eclipse 114
+ Meade DS 2114 Goto
fairydream is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Có 3 thành viên gởi lời cảm ơn đến fairydream cho bài viết hữu ích này.
astro_thienvan (14-09-2011), haianh_zeee (13-09-2011), leezaru (13-09-2011)
Cũ 29-06-2011   #9
fairydream
Sáng lập HAAC
 
Avatar của fairydream
 
Tham gia ngày: Nov 2007
Đến từ: TP.HCM
Tuổi: 32
Giới tính: Nam
Bài gửi: 7,588
Cám ơn: 1,538
Được cám ơn 7,128 lần trong 2,418 bài viết
fairydream Đang đóng góp cho diễn đàn
Ðề: Thiên văn học qua những câu tục ngữ ca dao

Lục lại 1 bài viết của mình trên ttvnol từ 2004
------------------
"Tua rua đi rắc mạ mùa
Tiểu thử đi bừa cấy ruộng nông sâu
Hàn lộ lúa trổ bằng đầu
Lập đông ta hãy mau mau gánh về.?

Chòm sao Tua rua là một chòm sao trong dân gian (trong thiên văn học chúng ta gọi nó là cụm sao Thất Nữ hay M45(Pleiades), ngày xưa nó là một chòm sao quan trọng gắn liền với nông nghiệp, ông bà ta dựa vào nó để bắt đầu cho một vụ mùa.
Theo phân tích sinh học thì cây lúa mùa thuộc loại cây ngày ngắn-Tức là cần ánh sáng trong ngày ngắn để ra hoa (lúa mà cũng biết kén chọn, hết biết !!!) .

Như chúng ta đã biết do sự lệch trục của Trái Đất nên trong chuyến viễn du của nó quanh Mặt Trời sẽ có chế độ ngày và đêm khác nhau theo mùa. Ông bà ta đã có câu:
"Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối"
(Ngày xưa ông bà ta dậy sớm lắm nhé, chứ đâu có như chúng ta "nướng" đến 7, 8h thì ngày nào chả như ngày nào !!!).

Cây lúa mùa được trồng vào mùa hè, khi ngày còn dài, đến chế độ ngày ngắn của mùa đông là thời điểm thích hợp để cây lúa ra hoa. Nếu trồng cây lúa quá sớm sẽ tốn công chăm sóc ( nó chỉ chịu ra hoa khi có ánh sáng thích hợp thôi), còn nếu trồng quá muộn thì cây lúa sẽ ra hoa ngay mà chưa kịp sinh trưởng vì thế sẽ cho năng suất thấp.Vì thế chọn thời điểm thích hợp để gieo mạ là rất quan trọng.

Tua rua- hay Mão Tinh trong Nhị Thập Bát Tú bắt đầu thấy rõ trong buổi sáng đầu tháng sáu ( Thiên cầu? Nhật động chi chi đó? chắc chúng ta cũng đã biết !!!). Lúc này hạ chí (22-6) ngày dài nhất , rồi bắt đầu ngày ngắn dần. Gieo mạ vào tiết Tua rua thì ngày còn dài cây lúa đủ thời gian sinh trưởng từ Tiểu thử (tiết "chuột nhắt"-8/7). Đến Hàn lộ(mát mẻ-8/9) ngày đủ ngắn nên cây lúa trổ bông và Lập Đông (8-11) là lúc thích hợp để thu họach vụ mùa.

Ở đây còn có nhiều câu ca dao tương tự nói lên sự quan trọng của sao Tua Rua trong nông nghiệp
"Tua rua chưa rắc mạ mùa
Thà rằng công ấy ở nhà ẵm con"

Chúng ta thấy đó, ông bà ta phải khổ sở như thế nào !! Hằng ngày phải thức khuya dậy sớm ngửa cổ lên trời, và việc quan sát thiên văn ( hay ít ra là việc ngắm sao) hết sức quan trọng đối với chén cơm manh áo!
Ngày nay, tạ ơn trời! chúng ta đã có lịch của NXB KHKT và lúa chúng ta trồng là lúa lai, thậm chí là lúa biến đổi gien, nên có lẽ khái niệm đó đã không còn tồn tại.
__________________
Thiết bị đang sở hữu:
Kính thiên văn
+ Celestron CPC 11in
+ Stellarvue Raptor 80ED F-7
+ Luna 150F1200 (handmade)
Ống nhòm
+ Orion 20x80 Astronomy Binoculars


Thiết bị đã có:
Kính thiên văn
+ Photon 60F900
+ Phản xạ 76F700
+ Zhumell Eclipse 114
+ Meade DS 2114 Goto
fairydream is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Cũ 22-11-2011   #10
Hero_Zeratul
Cố vấn HAAC
 
Avatar của Hero_Zeratul
 
Tham gia ngày: Nov 2007
Đến từ: Ha Noi
Giới tính: Nam
Bài gửi: 80
Cám ơn: 3
Được cám ơn 150 lần trong 50 bài viết
Hero_Zeratul Đang đóng góp cho diễn đàn
Ðề: Gấp: Kịch bản bầu trời sao Tháng 12- Nguyệt thực toàn phần lần 2- Mưa sao băng Geminids

Trích:
Nguyên văn bởi fairydream Xem bài viết
-----
Điều thú vị là như hai kẻ tử thù chẳng muốn thấy mặt nhau khi chòm sao Thợ Săn mọc ở chân trời đông cũng là lúc chòm sao Bọ Cạp khuất dần ở phía tây.

Ơ Thiên Văn học Trung Quốc một phần của chòm sao Orion hiện nay là Sao Sâm trong nhị thập bát tú.
Hôm nay đọc đến đoạn này của Fairydream tự nhiên nhớ đến 1 cụm từ rất quen thuộc "Sâm Thương":

“Sâm Thương chẳng vẹn chữ tòng
Tại ai há dám phụ lòng cố nhân”
(Truyện Kiều, câu 2329 – 2330)

"Một năm một nhạt mùi son phấn,
Trượng phu còn thơ thẩn miền khơi.
Xưa sao hình ảnh chẳng rời,
Bây giờ nỡ để cách vời Sâm Thương”
(Chinh Phụ Ngâm, câu 321 – 324)

Thiên văn học phương tây gán cho Scorpius và Orion mối thù “không bao giờ xuất hiện cùng nhau” giữa Bọ Cạp và Thợ Săn, còn thiên văn học trung hoa cổ thì đó là sự xa cách diệu vợi qua hình ảnh “Sâm Thương”. Sâm, đó chính là chòm sao Sâm (gồm 7 ngôi sao thuộc chòm Orion); Thương, đó chính là tên gọi khác của chòm sao Tâm (gồm 3 ngôi thuộc chòm Scorpius).
====

Hai tài liệu tham khảo:

1. Website bảo tàng Không gian Hồng Kông:
http://www.lcsd.gov.hk/CE/Museum/Spa...starlore11.htm

Có đoạn: The Heart mansion is also called the Shang star.

Chữ hán và phiên âm:
Sâm: 参 – Shen
Thương: - Shang
Tâm:心 – Xin

Hình ảnh tại trang web trên (khi ấn vào 2 link tưong ứng với chữ Scorpius và chứ Orion)






2.Trang giải nghĩa cụm “参商” (Sâm Thương) trên zdic.net (có vẻ là trang tra cứu, giải nghĩa các cụm tiếng tàu):

http://www.zdic.net/cd/ci/8/ZdicE5Zdic8FZdic8219399.htm

Có đoạn:
参商
“[constellations shen (Orion) and shang,(Antares),which never appear at the same time]”

Theo như trang này thì sao Thương là sao Antares (chứ không phải là cả chòm sao Tâm), tuy nhiên, có lẽ ta nên ưu tiên trang của bảo tàng Không gian Hồng Kông hơn, vì đó là trang chuyên về thiên văn.

====
Bên lề một chút:
Trong âm nhạc truyền thống Việt Nam, có điệu lý Sâm Thương, là một bài bản rất phổ biến trong cải lương.

Ví dụ một trích đoạn:

VietAstro YouTube Player
ERROR: If you can see this, then YouTube is down or you don't have Flash installed.
__________________
Hãy sống vì KHÁT VỌNG, để thấy đời mênh mông
Hero_Zeratul is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Có 2 thành viên gởi lời cảm ơn đến Hero_Zeratul cho bài viết hữu ích này.
lalala123 (14-12-2011), thaisonsd (06-05-2012)
Trả lời

Bookmarks

Khung soạn thảo công thức Toán, Lý, Hóa ...

Ðiều Chỉnh
Xếp Bài

Quuyền Hạn Của Bạn
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt


Chủ đề giống nhau
Ðề tài Người Gởi Chuyên mục Trả lời Bài mới gửi
Ước mơ trở thành nhà thiên văn học - Nghiên cứu thiên văn ở Việt Nam fairydream Bạn và thiên văn 139 21-03-2013 01:19 PM
Thi Olympic Thiên Văn và Thiên Văn Vật Lý fairydream Thiên văn phổ thông 16 28-06-2011 08:59 PM


Múi giờ GMT +7. Hiện tại là 02:34 AM.


Powered by: vBulletin v3.8.3 Copyright ©2000-2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
A custom design by: vBskin.org
Developed by HCMC Amateur Astronomy Club