Trở lại   Cộng đồng Thiên Văn Việt Nam | Diễn đàn HAAC > Thảo luận kiến thức > Hệ Mặt Trời

THÔNG TIN MỚI NHẤT
Online Status Admin|


Tạp chí Thiên văn
Viễn Thiên - số thứ 2

[Cửa hàng HAAC]
Dụng cụ - Linh kiện Thiên văn


Trả lời
 
Ðiều Chỉnh Xếp Bài
Cũ 17-02-2009   #1
ilovely142
Cựu Chủ nhiệm HAAC
 
Avatar của ilovely142
 
Tham gia ngày: Feb 2008
Đến từ: TP HCM
Tuổi: 29
Giới tính: Nam
Bài gửi: 2,555
Cám ơn: 1,645
Được cám ơn 2,080 lần trong 741 bài viết
ilovely142 Đang đóng góp cho diễn đàn
Cấu tạo chi tiết của mặt trời

Ngôi sao MT là một khối khí cầu khổng lồ có bán kính bằng 109 lần bán kính của TD, tức 696.000km, và khối lượng lớn gấp cỡ 332.000 lần TD, tức là 2000 tỷ tỷ tỷ kg (2.10^30). Bề mặt chuyển động của MT, bao quanh là lửa, được đốt nóng bởi ngọn lửa hạt nhân ở trung tâm có nhiệt độ lên tới 5780K, nhiệt độ này làm chảy tất cả các vật liệu mà chúng ta biết hiện nay. Tâm của MT là một lò phản ứng hạt nhân khổng lồ phát ra một năng lượng khủng khiếp nhờ sự tổng hợp các hạt nhân hydro. Áp suất của các lớp trên và các phản ứng hạt nhân làm cho lõi của nó (có bán kính 175.000km,1/4 đường kính MT) bị nóng lên đến các nhiệt độ giảm dần từ nhiệt độ 20 triệu ở tâm tới 10 triệu ở biên của nó. Ở các bán kính lớn hơn 175.000km, ngay ki nhiệt độ giảm xuống dưới 10 triệu độ, các phản ứng hạt nhân dừng lại vì cần phải tới nhiệt độ tối thiểu này phản ứng hạt nhân mới xảy ra. Ở bên trên lõi này trải ra một vùng rộng lớn dày 325.000km gọi là "bức xạ", trong đó năng lượng sinh ra ở tâm của MT được vận tải tới các lớp ngoài bởi các photon sinh ra ở vùng trung tâm. Nhiệt độ tại các vùng bức xạ còn đủ cao để các nguyên tử hydro va chạm liên tục và dữ dội gảii phóng ra các photon và electron: khí bị ion hóa. Photon từ các vùng trung tâm phải mở 1 con đường đi qua cánh rừng rậm rạp các proton và electron tự do. Ở đó chúng va chạm vào nhau bất cứ lúc nào, và thay vì bay theo đường thẳng, chúng phải đi theo các con đường vô cùng zig-zag để ra được bên ngoài, giống như người say rượu ko sao đi thẳng được. Do đó, thay vì mất hơn 1s (325.000/299.900) để vượt qua vùng bức xạ thì nó mất tới 170.000 năm
Ở trên vùng bức xạ, nhiệt độ tiếp tục giảm, va chạm giữa các nguyên tử hydro xảy ra thưa thớt hơn và cũng ít dữ dội hơn, và các electron vẫn gắn kết với proton trong nguyên tử, nhà tù của chúng: khí chuyển từ trạng thái ion hóa mạnh sang trạng thái trung hòa. Các nguyên tử trung hòa hấp thụ photon, điều này ngăn cản năng lượng MT tán xạ ra phía ngoài thông qua bức xạ. Để có thể tỏa sáng bằng hết toàn bộ ngọn lửa của mình thì Mt phải dùng cơ chế mới gọi là "đối lưu". Chúng ta đều biết khi đun nước, nước nóng nổi lên bề mặt, bị nguội rồi lại hạ xuống, tạo thành một chuyển động tròn. Tương tự, trong vùng đối lưu dày 200.000km, từ mép trên của vùng bức xạ cho tới bề mặt của MT (hay quang cầu), khí nóng bay lên, do nhiệt độ của quang cầu thấp hơn vùng phía dưới cho nên sẽ lạnh đi rồi rơi xuống tạo ra các khoang đối lưu khổng lồ có dạng vòng kín. Tình hình trong vùng đối lưu khác hoàn toàn so với vùng bức xạ: năng lượng ở đây truyền tải tới bề mặt MT ko phải là as mà là chuyển động của vật chất khí. Chính vì các chuyển động đối lưu này mà bề mặt liên tục thay đổi của MT xuất hiện như một miếng vá khổng lồ khoảng 4 triệu ô khí lớn, mỗi ô có kích thước vài nghìn km, cỡ kích thước 1 lục địa trên TD, chúng xuất hiện và biến mất theo chu kì sinh tử liên tục cỡ 10s/lần.

Tính gián đoạn của as MT

Sự phát sáng ko dừng lại ở bề mặt MT, như thoạt tiên ta tưởng. Ở trên quang cầu còn có 1 vùng lớn khí cực kì nóng phát ra as không nhìn thấy bằng mắt thường. Vỏ bọc khí nóng mà người ta gọi là " vành nhật hoa" trải ra cho đến 10 triệu km bên trên bề mặt MT, thông thường người ta chỉ có thể quan sát được nó khi có nhật thực.
Các nguyên tử khí của MT(hay các sao) đều phát ra as có năng lượng rất xác định sinh ra các vạch trong quang phổ. Có thể biết phổ 1 ngôi sao bằng cách phân tách as của nó qua 1 lăng kính. Khi phân tách như vậy, thoạt đầu người ta nghĩ có thể thu được phổ liên tục, nhưng nghiên cứu kĩ hơn bằng máy quang phổ thì thu được quang phổ ko là liên tục, mà bị băm thành hàng trăm vạch thẳng đứng, nhà vật lý Fraunhofer người Đức (1787-1826)- người phát minh ra máy quang phổ- tính ra tới hơn 600 vạch. Năm 1913 nhà vật lý Niel Bohr giải thích tính gián đoạn của as cũng tương tự gắn liền với của vật chất. Thực tế, trong mô hình nguyên tử của Bohr thì các electron cũng ko thể di chuyển tự do mà theo một quỹ đạo xác định. Mỗi lần 1 lectron thực hiện một cú nhảy lượng tử từ quỹ đạo xa tới quỹ đạo gần hơn thì một hạt as được phát ra. Năng lượng hạt as bằng hiệu năng lượng quỹ đạo xuất phát và qũy đạo đến. Do đó sự phân bố vạch phổ nguyên tử trung thành với sự sắp xếp electron trong nguyên tử, là duy nhất cho một loại nguyên tử tương ứng, như là dấu vân tay vậy. Chính nhờ vạch phổ mà ta xác định tuổi, thành phần và cấu tạo hóa học của ngôi sao. Và phần lớn các vạch phổ của MT đều có thể được gán cho các nguyên tố hóa học đã có trên TD

Như vậy MT gồm lõi, vùng bức xạ, vùng đối lưu, nhật hoa, quang cầu 500km, sắc cầu 1500km, vùng chuyển tiếp 8500km và vành nhật hoa (vùng ngoài cùng trải dài tới 10 triệu km phía trên bề mặt MT-hay nhật miễn)

Nhiệt độ cực cao của vành nhật hoa


Trong những năm 1920, sự quan sát màu sắc của vành nhật hoa trong kỳ nhật thực cho ta kết luận rằng khí cực kì loãng của vành nhật hoa này cũng phát ra những vạch mới. Do thiếu thông tin mà các nhà khoa học gán cho nó là nguyên tố coroni, nguyên tố ko có trên TD. Ngày nay chúng ta biết nguyên tố này ko hề tồn tại, rằng các vạch mới này ko là do 1 dạng nguyên tử phát ra, mà thực tế là do các nguyên tử đã biết nhưng mất nhiều lectron hơn các nguyên tử có trong quang cầu. Người ta noằng chúng bị ion hóa nhiều hơn vì một ion không gì khác hơn 1 nguyên tử mất electron. Điều đó giải thích vì sao các cấu trúc electron bên trong và do đó là các vạch quang phổ của các nguyên tử trong vành nhật hoa khác với vạch phổ của các nguyên tử và ion trong quang cầu. Ví dụ trong vành nhật hoa người ta nhận diện được vạch nhật hoa là của nguyên tử Fe mất 13 trong số 26 e trong khi ở quang cầu thì nguyên tử Fe mất tối đa 1 tới 2 e. Sở dĩ nguyên tử bị mất nhiều e như vậy là do nhiệt độ của chúng rất cao. Các nhà thiên văn sửng sốt khi phát hiện ở vài nghìn km bên dưới bề mặt MT, nhiệt độ đáng lẽ phải giảm và thấp hơn nhiệt độ quang cầu thì thực tế nó lại lớn hơn vài trăm lần. Thực tế các quan sát cho thấy nhiệt độ giảm từ quang cầu là 5780K xuống nhiệt độ tối thiểu 4500K ở khoảng 500km trên quang cầu thì lại tăng rất nhanh, đạt tới 1 triệu độ ở độ cao 1000km rồi tăng dần tới 3 triệu độ ở độ cao 10.000km, giá trị trung bình và ổn định. Nhiệt độ này làm cho phần bên ngoài nhìn thấy của MT phát ra as cực kì giàu năng lượng dạng tia X và cực tím

Vậy tại sao nhiệt độ lại tăng khi rời xa lò lửa trung tâm? Câu hỏi này chưa được trả lời đầy đủ và càng khó khi nó diễn ra ở phạm vi vài trăm km. Một số nhà khoa học cho rằng đây là do nhiễu từ ở bề mặt MT, vì thực tế MT là 1 loại nam châm khổng lồ có đường sức đi xuyên qua nó và ló ra gần cực Bắc Nam.Nhưng MT khác các nam châm khác ở chỗ nó ko rắn và phải mất thời gian hơn mới quay trọn 1 vòng quanh mình nó ở các cực so với xích đạo. Do chuyển động vi sai này nên các đường sức từ bên trong MT bị kéo giãn, xoắn và trộn vào nhau. Một số ló ra ở bề mặt, tạo ra các cặp vùng tối có kích thước cỡ TD, là vết MT. Các vùng tối này tối ko phải vì nó ko phát ra as mà là nó có nhiệt độ thấp hơn các vùng khác. Thỉnh thoảng các đường sức từ có các cực đối nhau và triệt tiêu nhau, quá trình này giải phóng một năng lượng lớn, làm tăng tốc các hạt và tạo sóng lan truyền trong lớp khí loãng của vành nhật hoa và làm cho nó nóng lên
Nếu một số xuất hiện ở mép đĩa MT thì sẽ tạo ra một vòng cung lửa, gọi là tai lửa MT, làm cho vật chất bị ion hóa được phóng từ bề mặt MT và được dẫn bởi các đường sức từ.



(Trích: Những con đường của ánh sáng, Trịnh Xuân Thuận, tập 2)
__________________

Astronomy is half of my life
HAAC
Hãy luôn bước tới bạn nhé, nhưng đừng bao giờ quên những bước chân đã qua của mình.

thay đổi nội dung bởi: ilovely142, 17-02-2009 lúc 02:50 PM
ilovely142 is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Có 7 thành viên gởi lời cảm ơn đến ilovely142 cho bài viết hữu ích này.
bi04Virgo (19-08-2009), codonmotvisao (19-02-2009), mothaibazoo (09-03-2010), skypopu (17-02-2009), thaisonsd (13-05-2012)
Cũ 05-04-2009   #2
VasilyTran
Thành viên HAAC
 
Avatar của VasilyTran
 
Tham gia ngày: Jan 2009
Đến từ: Vũng Tàu
Giới tính: Nam
Bài gửi: 968
Cám ơn: 288
Được cám ơn 253 lần trong 153 bài viết
VasilyTran Đang đóng góp cho diễn đàn
Ðề: Cấu tạo chi tiết của mặt trời

Có ý kiến này.
tại sao lại gọi MT là khối khí khi mà vật chất tạo nên nó ở trạng thái Plasma .
__________________
Chỉ cách một mặt hồ, mà muôn trùng chia xa....
VasilyTran is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Cũ 06-04-2009   #3
MhermexX
Cờ-rấy-j mém-bờ!
 
Avatar của MhermexX
 
Tham gia ngày: Apr 2008
Đến từ: Chỗ chú cuội vs chị Hằng đang sống ^^!
Giới tính: Nam
Bài gửi: 2,164
Cám ơn: 1,290
Được cám ơn 696 lần trong 325 bài viết
MhermexX Đang đóng góp cho diễn đàn
Ðề: Cấu tạo chi tiết của mặt trời

Plasma của Mặt trời theo như kiến thức vô cũng hạn hẹp và nhỏ bé của mình thì nó được gọi là plasma nóng, do sự ion hóa các nguyên tử, phân từ khí ở nhiệt độ cao làm xuất hiện các ion --> gọi là plasma. Vì plasma ở đây là ion khí nên mình nghĩ người ta gọi MT là khối khí. Ok không nhỉ?
__________________
Sky like a symphony
Lighting star in the sky like the notes is flying on sheets!
MhermexX is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Cũ 23-08-2009   #4
Deep_Horizon
Người yêu thiên văn học
 
Avatar của Deep_Horizon
 
Tham gia ngày: Jan 2009
Đến từ: Vũng Tàu
Giới tính: Nam
Bài gửi: 144
Cám ơn: 13
Được cám ơn 22 lần trong 13 bài viết
Deep_Horizon Đang đóng góp cho diễn đàn
Ðề: Cấu tạo chi tiết của mặt trời

có lẽ do thành phần chủ yếu trong MT là hydrogen nên mới được gọi là khối khí
Deep_Horizon is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Cũ 23-08-2009   #5
haianh_zeee
Quản Lý Chuyên Mục
 
Avatar của haianh_zeee
 
Tham gia ngày: Jan 2008
Đến từ: TP.HCM
Tuổi: 21
Giới tính: Nam
Bài gửi: 2,730
Cám ơn: 1,061
Được cám ơn 634 lần trong 392 bài viết
haianh_zeee Đang đóng góp cho diễn đàn
Ðề: Cấu tạo chi tiết của mặt trời

Khối khí là vì trong MT đều tòn ở dạng khí và plasma nên đc gọi là khối khí. Còn hydrozen chỉ là thành phần chính tạo ta sự sống cho MT
haianh_zeee is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Cũ 23-08-2009   #6
dinhlanh
Làm SEO
 
Avatar của dinhlanh
 
Tham gia ngày: Jul 2009
Đến từ: HCM
Giới tính: Nam
Bài gửi: 364
Cám ơn: 169
Được cám ơn 210 lần trong 59 bài viết
dinhlanh Đang đóng góp cho diễn đàn
Smile Ðề: Cấu tạo chi tiết của mặt trời

Trích:
Nguyên văn bởi VasilyTran Xem bài viết
Có ý kiến này.
tại sao lại gọi MT là khối khí khi mà vật chất tạo nên nó ở trạng thái Plasma .
Plasma là một trạng thái vật chất trong đó các chất bị ion hóa mạnh. Đại bộ phận phân tử hay nguyên tử chỉ còn lại hạt nhân; các electron chuyển động tương đối tự do giữa các hạt nhân.

Nếu sự ion hóa xảy ra do va chạm nhiệt giữa các phân tử hay nguyên tử ở nhiệt độ cao thì plasma còn gọi là plasma nóng. Khi nhiệt độ tăng dần, các electron bị tách ra khỏi nguyên tử, và nếu nhiệt độ khá lớn, toàn bộ các nguyên tử bị ion hóa. Ở nhiệt độ rất cao, các nguyên tử bị ion hóa tột độ, chỉ còn các hạt nhân và các electron đã tách rời khỏi các hạt nhân.

Trước đây, nhiều người đặt câu hỏi về nguồn năng lượng lớn từ mặt trời, đến khi công thức E=m*c^2 ra đời lí giải được nguồn đó trên cơ sở phản ứng hạt nhân, gắn liền với quả bom nguyên tử cùng với vài điểu tế nhị thuộc về lịch sử.

Bạn cũng có thể tham khảo hơn trong cuốn: Tổng quát thiên văn học...dnnlanh
dinhlanh is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Trả lời

Bookmarks

Khung soạn thảo công thức Toán, Lý, Hóa ...

Ðiều Chỉnh
Xếp Bài

Quuyền Hạn Của Bạn
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt



Múi giờ GMT +7. Hiện tại là 09:12 AM.


Powered by: vBulletin v3.8.3 Copyright ©2000-2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
A custom design by: vBskin.org
Developed by HCMC Amateur Astronomy Club