Hỏi:
Làm thế nào ta biết được dạng của thiên hà Ngân Hà ?
Chúng ta đang sống ở trong thiên hà Ngân Hà(MilkyWay), vì thế chúng ta không thể chụp ảnh được nó, chúng ta chỉ có thể chụp được ảnh khi chúng ta ở ngoài nó. Các ảnh của thiên hà Ngân hà mà ta có là thực tế hay chỉ là mô phỏng?

Đáp:
Đúng là các hình ảnh về thiên hà Ngân Hà của chúng ta với dạng xoắn ốc đều là các hình ảnh mô phỏng từ các số liệu thu thập được.
Hình ảnh Ngân Hà mà ta có thể nhìn thấy được bằng mắt thường là 1 dải sáng vắt ngang bầu trời trong các đêm hè, điều này là do chúng ta đang ở gần phần rìa của Ngân Hà và nhìn về phía tâm của nó. Khi các nhà thiên văn quan sát chi tiết hơn bằng các quan sát dải Ngân Hà ở các bước sóng khác nhau họ nhận thấy dải sáng này như cạnh của một cái đĩa có phần phình ra ở Trung tâm về phía chòm sao Cung Thủ.

Hình ảnh Ngân Hà chụp qua vệ tinh Cobe. Đây là hình ảnh thật sự của Ngân Hà mà ta có thể chụp được ở phía cạnh

Khi đo đạc vận tốc, hướng chuyển động của các ngôi sao và các đám khí trong thiên hà của chúng ta, các nhà thiên văn nhận thấy một chuyển động quay tổng thể lớn hơn các chuyển động ngẫu nhiên và là đặc trưng của một chuyển động xoắn ốc. Dựa vào nghiên cứu các thiên hà khác gần chúng ta các nhà thiên văn sẽ tìm kiếm các đặc điểm giống nhau giữa Ngân Hà và các thiên hà xoắn ốc khác.

Từ các thông số đo đạc có được, sau khi dựng lên mô hình toán học các nhà thiên văn sẽ mô phỏng hình ảnh của thiên hà Ngân Hà, và hình ảnh này sẽ càng ngày càng được hoàn thiện và đúng với thực tế hơn khi càng có nhiều số liệu đo đạc được thu thập.

Nguyễn Tuấn
Tài liệu tham khảo
http://www.astronomycafe.net/qadir/q2213.html
http://curious.astro.cornell.edu/question.php?number=622